Professionals, en zeker jonge, willen niet ingeperkt worden door managers, regels en een vernauwende bedrijfscultuur. Geef ze de ruimte en ze werken harder dan u voor mogelijk houdt. Mathieu Weggeman legt uit wat er nu scheef zit in bedrijven en waarom professionals daar niet blij van worden. En natuurlijk: wat dan wél werkt!

Wat is de kern van het probleem in bedrijven?

Steeds meer managers zien een organisatie als een moneymaking machine die je kunt optimaliseren. Zij zijn druk bezig om met hun 'dashboard-tools' een soort managementgame te spelen en hebben niets met de producten en diensten die worden geleverd. Professionals genieten juist van hun vak en willen een mooi resultaat. Vroeger was er de meewerkend voorman die inhoudelijk ook deskundig was, nu zit er een leek die niets weet, maar alleen wil besturen. Dat botst enorm. Bovendien hebben managers een grote behoefte aan macht en status door geld.

Maar zo zit de wereld toch een beetje in elkaar?

Nu nog wel, we leven inderdaad in een tijdperk van permanente concurrentiestrijd. Alles moet groter en duurder dan de buurman, op de TV gaat het om wegstemmen en afvallen. En als je niet wint, heb je recht op hulp, zoals de mevrouw die de Postcodeloterij aanklaagde voor het feit dat zij niets had gewonnen en de buren wel. De jongere generatie is veel minder gemotiveerd door 'hebben', die wil vooral een aangenaam en betekenisvol leven. Natuurlijk, deze jongeren houden ook best van materiële wedstrijdjes, maar ze zien het meer als een spel. Hun ziel en zaligheid hangt er niet vanaf.

Waarom is het voor de babyboomers dan wel zo'n serieuze zaak?

De protestgeneratie maakt er zo'n drama van omdat het hun erfenis is. Als je als jongeling de revolutie predikt en die slaagt ook nog, dan ga je vervolgens bovenop het resultaat zitten: dit hebben we bereikt en dat pakt niemand ons meer af. In dit geval dus: vrijheid om te doen wat je wilt, compleet voor jezelf gaan. En onvermijdelijk: doorschieten hierin.

Speciaal voor de managers: hoe moeten ze omgaan met de jonge professionals in hun bedrijf?

Ten eerste: geef ze de ruimte om te leren binnen je organisatie. Ze hebben snel door hoe iets werkt: je moet ze eerder weer uitdagen. Dus niet pas na drie jaar een andere functie geven, maar al na een half jaar. Job rotation, daar houden ze van. Verder leven ze in een breed perspectief, breder dan de lichting ervoor. Er zijn meer dimensies in hun leven dan werk: ze willen op tijd naar huis, want daar wachten vrienden en vriendinnen, bandjes, sport, projecten, en andere mooie dingen. Met andere woorden: multitasking en parallelle processen is hen op het lijf geschreven. Waar mijn generatie helemaal dol zou worden van het-tien-dingen-tegelijk-doen, is het voor hen dagelijkse kost. Daarom is hun productiviteit tussen 9 en 5 veel groter dan die van eerdere generatie. En als het echt heel belangrijk is en het op de kwaliteit aankomt, dan doen zij het ook gewoon 'single-taskend'. 

Aparte bedrijfscultuur wordt dat.

Ja, maar bepaald geen slappe. Ze hebben zoveel vaardigheden dat ze meer presteren in zes uur dan menigeen boven de 40 jaar in 20 uur. Maar als je ze weg wilt hebben, moet je vergaderingen van twee uur gaan inplannen: afkeer gegarandeerd. Aan uniformiteit hebben ze ook een hekel. Mijn advies: laat ze rustig met een iPod en een petje op hun werk doen. Geen klant heeft er last van en je voorkomt het eenheidsworstgevoel.